Verbod op gratis plastic tassen: hoe zit het nu met de wetgeving?
Sinds de introductie van het verbod op de gratis plastic tas in 2016 is er veel veranderd in winkels en op markten. Het doel van de overheid is altijd helder geweest: zwerfafval verminderen en plasticgebruik terugdringen.
Inmiddels is het verbod op het gratis tasje verweven met bredere Europese wetgevingen, zoals de SUP-richtlijn (Single-Use Plastics) en de PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation). Maar wat betekent dit specifiek voor plastic draagtassen? Welke regels gelden nu nog steeds en waar moet u als winkelier rekening mee houden? Baas Verpakkingen legt het uit.
Direct naar de regels voor plastic tasjes:
- 1. Tijdlijn: Hoe het verbod op plastic tassen zich heeft ontwikkeld
- 2. De huidige regel: Vergoeding verplicht (en de uitzonderingen)
- 3. Plastic tassen & de SUP-wetgeving
- 4. PPWR: De toekomst van hele dunne plastic tasjes
- 5. Regelvrije alternatieven voor uw winkel
1. Tijdlijn: Hoe het verbod op plastic tassen zich heeft ontwikkeld
In 2015 stelde Europa lidstaten een ultimatum om het aantal plastic tasjes per inwoner drastisch te verlagen. Nederland liep hierop vooruit door als een van de eerste landen een algeheel verbod op gratis plastic tassen in te stellen.
📅 De evolutie van de wetgeving rond plastic draagtassen:
- 2015 (EU-Ultimatum): Het Europees Parlement verplicht lidstaten om het gebruik van plastic tasjes terug te brengen van 200 naar maximaal 40 tasjes per persoon per jaar in 2025.
- 1 januari 2016 (Landelijke wetgeving): Nederland introduceert het landelijke verbod op het gratis verstrekken van plastic draagtassen. Winkeliers moeten verplicht een vergoeding vragen.
- 2021 - 2023 (SUP-richtlijn): Verhoogde aandacht voor plastic afval en verplichte rapportage en milieumaatregelen voor plastic wegwerpproducten.
- 2026 - 2030 (PPWR-verordening): Verdergaande Europese restricties, waaronder een verbod op zeer dunne plastic tasjes op groente- en fruitafdelingen.
2. De huidige regel: vergoeding verplicht (en de uitzonderingen)
De regels die in 2016 zijn ingevoerd, vormen nog steeds de basis voor het gebruik van plastic draagtassen in winkels en de horeca. U mag géén gratis plastic tas meegeven aan uw klanten.
Dit geldt voor vrijwel alle typen plastic tassen, ongeacht de wanddikte: van dunne hemdtasjes van 15 micron tot stevige, luxe PE-shoppers van 70 micron.
De spelregels voor de vergoeding:
- U dient een vergoeding te vragen aan de consument als u een plastic tas meegeeft.
- Als winkelier mag u zelf het bedrag van de vergoeding bepalen.
- Over de vergoeding voor de tas bent u verplicht 21% BTW te berekenen.
Uitzonderingen: Wanneer mag een plastic tasje wél gratis?
Er geldt een uitzondering voor zeer dunne plastic zakjes (wanddikte dunner dan 15 micron / 0,015 mm). Deze mogen alleen gratis worden meegegeven om twee specifieke redenen:
- Voedselveiligheid & hygiëne: Voor het verpakken van losse, onverpakte levensmiddelen (zoals rauw vlees of rauwe vis) om besmetting of lekvocht te voorkomen.
- Tegengaan van voedselverspilling: Als primaire beschermverpakking voor losse etenswaren (zoals onverpakte groente en fruit).
3. Plastic tassen & de SUP-wetgeving
De Europese SUP-richtlijn (Single-Use Plastics) richt zich op het verminderen van de impact van zwerfplastic. Voor plastic draagtassen heeft de SUP-wetgeving de focus gelegd op bewustwording en herbruikbaarheid.
Hoewel plastic tassen onder de SUP-richtlijn in de basis gereguleerd blijven via het prijsmechanisme (de verplichte vergoeding), worden winkeliers door de SUP-wetgeving extra gestimuleerd om over te stappen op meermalig te gebruiken draagtassen (zoals stevige shoppers of katoenen tassen) in plaats van dunne wegwerptasjes.
4. PPWR: De toekomst van hele dunne plastic tasjes
Met de komst van de nieuwe Europese verpakkingsverordening, de PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation), worden de regels rondom kunststof draagtassen verder aangescherpt.
Wat verandert er voor plastic tassen onder de PPWR?
- Verbod op zeer lichte plastic tasjes: Europa wil het gebruik van hele dunne plastic zakjes (minder dan 15 micron) op versafdelingen in supermarkten en winkels uitfaseren, tenzij ze strikt noodzakelijk zijn om hygiënische redenen of voedselverspilling van onverpakt voedsel te voorkomen.
- Minimaal percentage gerecycled plastic: Plastic draagtassen die op de markt gebracht worden, moeten in de toekomst voldoen aan strengere eisen voor het aandeel gerecycled materiaal.
- Focus op Re-use: De Europese doelstellingen verplichten bedrijven om meer in te zetten op retoursystemen en herbruikbare draagtassen.
5. Regelvrije alternatieven voor uw winkel
Wilt u niet telkens opnieuw te maken krijgen met veranderende regels, heffingen en administratieve verplichtingen voor plastic tasjes? Veel winkeliers stappen daarom over op duurzame alternatieven die volledig zijn vrijgesteld van de regels rond plastic draagtassen.
De populairste alternatieven bij Baas Verpakkingen:
- Papieren draagtassen: Volledig vrij van plasticheffingen en regels. Verkrijgbaar met platte of gedraaide handvatten en perfect te bedrukken.
- Katoenen & non-woven tassen: Sterke, herbruikbare shoppers die klanten keer op keer meenemen naar uw winkel.
Tip: laat uw (duurzame) draagtassen bedrukken met uw eigen logo! Zo bouwt u snel aan een merk dat lokaal sterk staat.
Vragen over verpakkingsregels?
Twijfelt u welke draagtassen het beste passen binnen de actuele wetgeving en de uitstraling van uw winkel? Baas Verpakkingen blijft op de hoogte van de constant veranderende regelgeving. Onze verpakkingsspecialisten denken graag met u mee.
