De EUDR-wetgeving komt eraan: dit betekent het voor jouw onderneming
Naast verpakkingswetgeving (zoals de PPWR) komt er vanuit Brussel nog een grote golf aan regelgeving op ondernemers af: de EUDR. De EU Deforestation Regulation (Verordening EU 2023/1115) moet voorkomen dat producten die op de Europese markt komen, bijdragen aan wereldwijde ontbossing of bosdegradatie.
Gebruik je houten pallets, papieren verpakkingen, of handel je in grondstoffen zoals koffie, cacao of rubber? Dan is de kans groot dat de EUDR invloed heeft op jouw bedrijfsvoering.
In dit artikel leggen we in begrijpelijke taal uit wat de EUDR precies inhoudt, welke datums je in de gaten moet houden en wat er concreet van jou en je leveranciers wordt verwacht.
De basis: wat is de EUDR en wat vervangt het?
De EUDR vervangt de oude houtverordening (EUTR) uit 2013. Waar de oude EUTR zich alleen richtte op het tegengaan van illegale houtkap, gaat de EUDR veel verder: ook legaal geproduceerde goederen die tot ontbossing hebben geleid, mogen de EU niet meer in of uit.
De wet richt zich op zeven specifieke grondstoffen en de producten die daarvan afgeleid zijn:
- Hout (incl. papier, meubels, houten verpakkingen)
- Cacao (incl. chocolade)
- Koffie
- Rubber
- Runderen (vlees, leer)
- Soja
- Oliepalm
Belangrijke nuance over de producten: Niet ál het eten of alle spullen waar een spoortje van deze grondstoffen in zit valt onder de wet. Bepalend is de HS-code (douanecode) van het eindproduct. Staat de HS-code in Bijlage I van de verordening? Dan geldt de wet. Gerecyclede producten (zoals 100% gerecycled papier of karton) vallen buiten de EUDR.
Rol in de keten: welke verplichtingen heb jij?
De EUDR maakt een heel helder onderscheid tussen de rol die jouw bedrijf speelt in de handelsketen. Hoe dichter je bij de bron of de import zit, hoe zwaarder de verplichtingen:
- 1. Marktdeelnemer (importeur / eerste op de markt): Breng jij voor het eerst een relevante grondstof of verpakking op de EU-markt? Dan heb jij de zwaarste taak — ongeacht hoe groot of klein je bedrijf is. Je moet een Due Diligence Systeem (DDS) opzetten, de exacte geolocatie van de grond/perceel achterhalen en vóór de invoer een zorgvuldigheidsverklaring indienen in het EU-systeem TRACES.
- 2. Downstream marktdeelnemer: Verwerk je producten die al eerder door een importeur in de EU zijn getoetst? Dan hoef je het wiel niet opnieuw uit te vinden, maar moet je wel het unieke DDS-referentienummer van je leverancier opvragen en bewaren in je administratie.
- 3. Handelaar: Koop en verkoop je het product alleen door binnen de EU? Dan geldt een documentatieplicht: je moet kunnen aantonen van wie je hebt gekocht en aan wie je hebt geleverd (met behoud van het DDS-nummer).
Nieuw: De gedelegeerde verordening van mei 2026
Een van de belangrijkste recente ontwikkelingen is de gedelegeerde verordening van 6 mei 2026. De kern van de wet verandert hiermee niet, maar de Europese Commissie heeft hiermee wél veel praktisch papierwerk en onduidelijkheid weggenomen:
- Verpakkingen verduidelijkt: Er is nu eindelijk glasheldere duidelijkheid over wanneer houten, papieren en rubberen verpakkingen binnen de EUDR-scope vallen.
- Uniforme traceerbaarheid: Er geldt één standaard voor het aanleveren van geolocatie-data van de grondstofeigenaars.
- Minder dubbele rapportage: De verantwoordelijkheid ligt nóg sterker bij de allereerste importeur in de keten. Als opvolgende schakel hoef je minder dubbele data aan te leveren, zolang je naar het juiste DDS-nummer verwijst.
Toezicht en handhaving in Nederland
In Nederland kijken drie instanties scherp mee:
- Ministerie van LVVN: Verantwoordelijk voor het beleid en de landelijke uitrol.
- NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit): Voert inhoudelijke inspecties uit bij importeurs, producenten en handelaren. Bij overtreding kunnen stevige dwangsommen worden opgelegd.
- Douane: Controleert bij invoer direct aan de grens of de geldige zorgvuldigheidsverklaring aanwezig is. Bij afwijkingen of het ontbreken van documenten wordt de vrijgave van zendingen opgeschort tot alles gecontroleerd is.
Wat betekent dit specifiek voor jouw branche?
| Branche / Rol | Belangrijkste impact van de EUDR |
|---|---|
| Verpakkingsgebruikers & industrie | Gebruik je houten pallets, kratten, of papieren verpakkingen? Check op basis van de HS-code of deze binnen de scope vallen en vraag bij je verpakkingsleverancier het EUDR-conformiteitsbewijs op. |
| Importeurs (Groot én MKB) | Breng je producten/grondstoffen van buiten de EU naar Nederland? Dan geldt de volledige due diligence-plicht: geolocatiegegevens verzamelen en een DDS-verklaring indienen in TRACES. |
| Houtsector | Let op: er geldt tot eind 2027 een overgangsregeling voor oud hout (EUTR). MKB-bedrijven die in hout handelen krijgen géén extra uitstel tot 2027 en moeten al per 30 december 2026 voldoen. |
| MKB Handelaars & Verwerkers (Niet-importeurs) | Koop je alleen in bij EU-leveranciers en verkoop je door? Dan gaan de regels in op 30 juni 2027. Je verplichting is voornamelijk het bewaren en doorgeven van de DDS-referentienummers van je leverancier. |
Waar moet je nú al mee aan de slag?
Hoewel de handhavingsdata pas eind 2026 en medio 2027 liggen, vraagt de voorbereiding tijd:
- Bepaal je exacte rol: Importeer je zelf rechtstreeks (marktdeelnemer) of koop je in bij een Europese groothandel (downstream/handelaar)?
- Doe een HS-code check: Welke grondstoffen of verpakkingen die jij gebruikt vallen onder Bijlage I van de EUDR?
- Klop aan bij je leveranciers: Vraag je leveranciers (vooral van buiten de EU) nu al of zij voorbereid zijn om geolocatie-data en DDS-nummers aan te leveren.
- Richt je administratie in: Zorg dat je ERP- of administratiesysteem klaar is om de unieke DDS-referentienummers per zending op te slaan.
Baas Verpakkingen helpt je compliant te blijven
De EUDR vraagt om ketentransparantie en een goede administratie. Koop je verpakkingen bij Baas Verpakkingen? Dan zorgen wij er uiteraard voor dat alle benodigde gegevens en conformiteitsverklaringen netjes op orde zijn, zodat jij zorgeloos kunt blijven ondernemen.
Heb je vragen over de impact van de EUDR, PPWR of SUP-wetgeving op jouw specifieke verpakkingen? Neem gerust contact op met ons team!
